"Beyninde düşünce kıvılcımının parladığı andan beri insan, düşündüğünü ve duyduğunu türlü biçimlerde, eline ne geçtiyse, onlara geçirmekten kendini alamamıştır." diyor Suut Kemal YETKİN.

Gerçekten de, insanoğlu duygu ve düşüncelerini, yaptıklarını, yapmak istediklerini değişik biçimlerde, özellikle de yazarak ve okuyarak değerlendirmeseydi bugünkü uygarlık düzeyine ulaşılabilir miydi?

Okumadan, mevcut bilgi ve kültür birikiminden ne kadar haberdar olabilirdik? Her ne kadar günümüzde teknolojik gelişmeler sayesinde pek çok şeyi kolayca öğreniyorsak da, bunların, okumanın yerini tutmayacağı bir gerçektir. Çünkü okumak, bilgi ve kültür birikimi kazandırmakla kalmaz; kendimizi tanımamızı, duygularımızı zenginleştirmemizi, düşünce dünyamızı genişletmemizi sağlar. Kısaca okumak, bilgi ve kültürümüzü toplum yararına nasıl kullanacağımızı da bize öğretir.

Bakın bir İngiliz yazar kitaplar hakkında ne diyor:

"Kitaplar bize bilgi veren hocalar... Onlara yaklaşırsanız uyumadıklarını görürsünüz. Soru sorarsanız sizden bir şey gizlemezler. Eğer bir şey bilmezseniz sizinle alay etmezler."

Bir başka yazar ise:

"En iyi arkadaşlarım kitaplarımdır. Onların bulunduğu yerde istediğim kadar eğlenmeme müsade ediniz. Orası benim için bir hükümdar sarayı, her istediğim saatte dünyanın bütün sanatkârları, filozofları ve ilim adamlarıyla konuşabildiğim bir yerdir. Bazen de krallar ve imparatorlar ile konuşurum (...) Boş ve değersiz bir servet kazanmak için, beni bu endişesiz zevkten ayırmak mümkün müdür? Asla!.. Sizin bütün düşünceniz para toplamak, benimki de okumak ve bilgilerimi arttırmak olsun."

Okuma eylemi, sözcükleri tanıma, ayırma, algılama ve kavramadan meydana gelir. Düzgün konuşma ve yazma, okumakla gelişir. Sürekli okuyan insanlar, okuduklarını başkalarıyla paylaşmak, anlatmak ve tartışmak ihtiyacı hissederler.

Başarılı ve etkili konuşmak için okumak şarttır. Eksik bilgiler ve yetersiz sözcük kadrosuyla etkili bir konuşma yapmak mümkün değildir. Okuyan, dolayısıyla bilgi ve birikim sahibi olan insan etkili konuşma alışkanlığı kazanır. Başarılı yazarlar aynı zamanda iyi birer okuyucudurlar.

Okuyan kişi zamanla, sözcükleri yerinde kullanmayı, tümce yapılarını, yazım kurallarını ve noktalama işaretlerini öğrenir. Başta, okuduklarını taklit ederek yazma alışkanlığı kazanır.  Daha sonra duygu ve düşüncelerini doğru, güzel ve etkili bir biçimde ifade ederek yazma yeteneğini geliştirir. Bu da daha çok okumak ve yazma denemeleri yapmakla mümkündür.

İnsan, hayatı boyunca pek çok güçlükle karşılaşır. Zaman zaman zorluklar karşısında çaresiz kaldığını, yenik düştüğünü hisseder. Gelişmiş, kıvrak bir zihne sahip olanlar, hayatın güçlüklerini kolayca yenebilirler. Çünkü onlar hayat karşısında bilgisiz değildirler. Okuduklarıyla, mevcut bilgilerine hergün yenilerini eklemişlerdir; zihinleri çalışmaya alışkındır. Okuyan bir insanın zihni bir sporcunun bedeni gibi antrenmanlı ve gelişmiştir.

Seçmeksizin okumanın fazla bir yararı yoktur. Okuduğumuz eserlerden yararlanmak için, değerli olanlarını seçmek zorundayız. Değerli eserleri okumanın yararlarından biri, kişinin sözcük dağarcığını geliştirmesidir. Başarılı yazarlar, dili iyi kullanan ve dilin olanaklarından en iyi şekilde yararlanan yazarlardır. Bu tür yazarları okumak, sözcük hazinemizin zenginleşmesine yardımcı olur.

Mesut MUTLU, Türkçe Öğretmeni

Yükselmek, iyi bir mevkiye gelmek için dostlarını çekiştirmek yeni çıktı, önceleri bu beceriksizliği bilmezdik, bu da yeni çıktı Hırsızlık çoğalıp sadakat sözü moda haline geldi, namusu bitirdik, hamiyet yeni çıktı Düşmanlara dostları yermek bir incelik oldu; başkalarına gönül dostlarından şikayet yeni çıktı Sâdık kişileri aşağılama, reddetme benimsenir oldu; hırsızlara ikram ve yardım yeni çıktı Her ne kadar doğruyu söyleyenler de önceleri nefretle karşılanmışsa da ancak hainlere uyma yeni çıktı Bütün düzenlemeler bazı kâğıtlar ile ilan olunur, söz ile halkın refaha eriştirilmesi ise yeni çıktı Güçsüz olanın en belirgin hakkı saklı tutulur, himaye görenleri her yerde korumak yeni çıktı Gayretli kişiler taassubla suçlanırken dinsizlere özgü derin düşünce yeni çıktı Devletin yükselmesine engel olan İslamiyet imiş, önceleri yoktu, bu rivayet yeni çıktı Her işimizde millî benliğimizi unutarak Batı düşüncesine körü körüne bağlılık yeni çıktı  Eyvah bu oyunda bizler yine yandık, çünkü zarar ortada bu konuda bilmem biz ne kazandık       Ziya Paşa

O, yoksul bir taşçıydı. Her gün kayaları parçalıyordu. İşi çok ağırdı; ama çok az aylık alıyordu. Bu yüzden hayatından hiç memnun değildi.

İnanıyorum ben kendime,

ve sevdam terk etmiyor beni;

Yürüyorum aklım ve duygularımla,

değiştireceğim yazgımı,

atacağım iyi adımlarla.

 

En güzel dünyaları,

kendi ellerimle kuracağım.

Hiçbir engelden yılmadan

           geleceğime varacağım.

Yenileneceğim sürekli ve

       umutlu başlangıçların insanı olacağım.

 

Büyüttükçe düşlerimi,

katık yapacağım bilimi;

Göz yaşlarıma banıp yiyeceğim

yeri geldikçe ekmeğimi.

Geri itip akıl dışılığı,

güzele ve iyiye koşacağım.

Yitirmeden kendime güvenimi

koruyacağım öğrenme sevincimi;

Ve kendim yazacağım kendi tarihimi.

 

Söküp atacağım beynimden

ölü kuşakların geleneğini.

İnat edeceğim mücadelemde ve inancımda.

Hiç elimden düşmeyecek bağlamam,

ve türkü söyleyeceğim doyasıya.

 

Okumak ve öğrenmek işimin esası,

İstemiyorum tembelliğin beni cahilleştirmesini,

Hep kaynağından içeceğim bilgileri.

Sorunlarım ve sorularımla

duymaktayım gelişme gereğini.

 

Merakım ve itirazım olacak hayata dair,

öğrenme isteği de sevincim.

Zor işlerin harcı olmak kavgam,

ve sözünün eri olmak,

güzele ulaşmaktır sevdam.

 

 

İbrahim SARIOĞLU

Antik bir Hint masalı vardır; çok eski ama büyük bir öneme sahip ders veren bir öyküdür.

Çok büyük ama aptal bir kral sert zeminin ayağını acıttığını söyleyip, tüm krallığın sığır derisiyle kaplanmasını emretmiş.

Ancak sarayın soytarısı bu fikre kahkahalarla gülmüş; o bilge bir adammış.

Demiş ki:

"Kralın fikri en basitinden komik."

Kral çok kızmış ve soytarıya demiş ki:

"Bana daha iyi bir seçenek göster, yoksa öldürüleceksin."

Soytarı:

"Efendim küçük bir sığır derisi parçasını kesip ayağınızı kaplayın." demiş.

Ve ayakkabılar bu şekilde doğmuş.

Bütün dünyayı sığır derisiyle kaplamaya gerek yok;  sadece ayağını kaplamak tüm dünyayı kaplar.

Bilgeliğin başlangıcı budur.

Öykü doğru mudur,  bu önemli değil.  Önemli olan aklımızı uygulanabilir çözümler için kullanmamızdır.

İş adamı tıraş olurken bir yandan da berberiyle sohbet etmektedir...

Derken, kapının önünden ağır ağır geçmekte olan paspal bir çocuk görürler. Berber, iş adamının kulağına fısıldar:

"Bu çocuk var ya, dünyanın en aptal çocuklarından biridir! Bak; dikkat et şimdi..."

Berber çocuğa seslenir:

"Ali, buraya gel."

Bunun üzerine çocuk sakince dükkana girer ve yüzündeki aptalca sırıtmayla berberi selamlar. Berber işadamının kulağına sessizce, "Bak şimdi," diye fısıldar ve bir elinde beş yüz bin, diğer elinde beş milyonluk bir banknot olduğu halde çocuğa sorar:

"Hangisini istiyorsan alabilirsin?"

Çocuk dalgın dalgın bir beş yüz bine, bir de beş milyona bakar ve sonunda beş yüz binlik banknotu hızlıca çekerek berberin elinden alır.

Berber işadamına döner ve gülerek:

"Gördün mü? Sana söylemiştim." der.

Tıraş bitince işadamı sokağa çıkar ve az ileride kendi kendine oynayan Ali'yi görür. Yanına giderek, neden beş milyonluk değil de, beş yüz binlik banknotu aldığını sorar. Çocuk hiç de aptalca olmayan bir sırıtmayla yanıt verir :

"Eğer beş milyonluğu alırsam oyun biter!"

 

 

 

“Bir ülkenin geleceği o ülke insanlarının göreceği  eğitime bağlıdır.”

                                                                                                           EİNSTEİN

Sevgili  arkadaşlarım,  bu yazımda sizlerle bir  öyküyü paylaşmak istiyorum.
Ve biliyorum ki; bizim ışığımız bu sırın içinde gizlidir.

Bir profesör, sosyoloji sınıfındaki öğrencilerini  Baltimore şehrinin kenar
mahallesine göndermiş ve o bölgede yaşayan 200 erkek çocuğun
durumlarını araştırmalarını  ve her bir çocuğun geleceği hakkında bir
değerlendirme yapmalarını istemişti.

Araştırma yapan öğrencilerin hemen hepsi bu çocukların  gelecekte hiçbir
şanslarının olmadığını dile getirmişlerdi.

Bundan tam 25 yıl sonra  bir başka sosyoloji profesörü, araştırmaları
esnasında bu çalışmayı buldu ve öğrencilerinden bu projeyi sürdürmelerini
ve aynı çocuklara ne olduğunu araştırmalarını istedi.

Öğrenciler  o bölgeden   taşınan ya da ölen 20 çocuk dışındaki 180
çocuktan 176’ sının olağanüstü   bir başarı gösterip avukat, doktor,
ya da iş adamı olduklarını ortaya çıkardılar.

Profesör çok etkilenmişti. Bu konuyu izlemeye karar verdi. Birer yetişkin
olan o çocukların hepsi o bölgede  yaşadıkları için, her biriyle buluşma
şansı oldu.

“O koşullarda nasıl bu kadar başarılı oldunuz?” sorusuna verdikleri cevap 
hep aynıydı.

“Mahalle  okulunda  bir öğretmeniz vardı. Onun sayesinde.”

Profesör, bu öğretmeni çok merak etmişti. Hâlâ hayatta olduğunu
öğrendiği yaşlı öğretmenin izini bulması çok zor olmadı. Kendisini
ziyaret etmek için evine kadar gitti. Karşısında yılların  yüzüne eklediği
kırışıklıklara rağmen  hâlâ dinç  duran bir kadın  buldu. Merakla
yaşlı kadına bu çocukları kenar mahalleden kurtarıp, başarılı birer insan
ve yetişkin olarak hayata nasıl kazandırdığını  bunun  sihirli bir formülü
olup olmadığını sordu.

Yaşlı öğretmenin gözleri parladı ve dudaklarının kenarında bir gülümseme 
belirdi.

“Çok basit.” dedi. “Ben o çocukları sevdim.”

Bir yağmur sonrası güzelliğinde bahar,           Ve ay denize düşmüş uzakta.             Düşünüyorum ölüm ve yaşamak üstüne;          Yüklü yemiş dalı kollarım,          Silkeliyor durmadan düşman;           Vuruyor prangayı kafamın içine.    Yalanlarla sarılmış yanım yörem,    En mühim iş yalanı yenmek yüreğimde.     Işıklı bir geceye dönüyor akşam,     Bir yağmur başlıyor apansız                    Zafer şarkıları gibi;                     Sıcak ve kardeşçesine gülümseyerek.   Havada vaatler,    Toprakta verilmiş sözler yüklü.      Bulutlar bembeyaz                     Ve yunmuş yıkanmış gökyüzü.      En güzel ve en gerçek şey yaşamak;    Hayat vaat edilmiş hayallere taşınacak,    Yorgun yürüyüşlere umut ve ışık katarak.      Baharın yaza vurduğu yerde akşam                                                 ve anılar,      Bu akşam yağmurla geliyorlar.    Pembe bir kızıllıkta gökyüzü,   Yaşama sevinci doluyor   Düşen damlacıklarla avucuma.      Yağmura gülümsüyorum.     Dünya geniş, dünya derin,   Tıpkı ışıklı bir mavilik gibi uçsuz bucaksız.   Denizin ve rüzgârın uğultusu kulağımda   Sesler ışığa, ışık geceye karışıyor.      Bir sevda türküsü söylüyorum   O delikanlı, o güzel günlerimi özlüyorum.   Genç ölümler diyarı ülkemde   Halâ yaşamaya ayak diriyorum.   Bahar yaza, ömrüm elliye dayanıyor,   Sözcükler, kimliklerini bilemediğim seslere                                                      benziyor.                 Ağlamalarım ayıpsız olsun istiyorum    Yağmur gibi.           Yalnızlık çarpmasın yüzüme           Kalabalıklar içinde bir tokat gibi.               Sevdamı ve kavgamı düşünüyorum sonra,            Sınavdayım şimdi,            Kafam ikinci bir insan gibi duruyor yanımda.                Düşünme, anlama ve                               sevme hakkım saklı zulamda.            Gönlüm dopdolu,            Yıldızların arasından geceye bakıyorum.                  Denizin sonunda bir ışıklı yol,     Yüreğim kuşatılmış yeşil bir dal,     Bir şeyler kımıldanıyor toprakta,     Ve ağaçlar birşeyler konuşuyor durmadan     Karanlıkta.                 Yaşamak ve paylaşmak,             Gelecek güzel günlere inanmakta.               Bir bahar gecesi geçerken önümden             Sözcüklerle bir yolculuğa çıkıyorum;             Ay ışığında, gün ışığında,             Yağmurlarla, mevsimlerle ve                                              bütün zamanlarla,               Böceklerle, otlarla ve yıldızlarla             Ve en namuslu insanlarıyla yeryüzünün.               Şefkatli, merhametli ve cesur,             Yani ölmeye de yaşamaya da hazır.               Bir bahar gecesinden bakıyorum dünyaya,             Ellerim istekli, dünya güzel,             Doyamıyor gözlerim ışıklı maviliğe,             Ölümün gölgesi düşse de yaşamaya.               Karanlığın sesini duymuyorum;             Bir yerlerde iğdelerin kokusu yayılıyor,             Işıldayan denize şavkı vuruyor             Uzaklarda büyük hasretin.               Gecenin önünde durmuşum,             Geleni ve gelmekte olanı dinliyorum;             Işık vuruyor yüzüme,             Ve yüreğime yıldızlar dolduruyorum.                Olmadığım yerlerde olabiliyorum,              Çoğalıyor anılarım bir görüş günü                                                       sıcaklığında.                Geldiği gibi gidiyor bahara vurmuş gün              Ayaklarının ucuna basarak;              Sevinçler büyüyor              Ekmeğe, güle, umuda, sevdaya              Ve özgürlüğe dair.              İbrahim SARIOĞLU